Je denkt misschien dat jij het bent die overdreven reageert. Dat je “gewoon rustiger moet doen” als je hart weer sneller klopt om iets kleins. Of dat er iets mis is met je wanneer je na een gewone dag ineens uitgeblust op de bank ligt en niks meer kunt.
Maar eigenlijk doet je lichaam precies waarvoor het gemaakt is.
Je zenuwstelsel stelt zichzelf de hele dag door, onbewust, één vraag: ben ik hier veilig?
En op basis van het antwoord kiest het lichaam een reactie.
Niet omdat er iets mis is met jou maar omdat het je wíl beschermen.
De zwervende zenuw
Een belangrijke speler hierin is de nervus vagus ook wel de zwervende zenuw genoemd. Deze lange zenuw loopt vanuit je hersenen via je hals en borst, naar je hart, longen en darmen.
Die vlinders in je buik voor een spannend gesprek? Dat dichtklappen als het te veel wordt? Die opluchting als je eindelijk weer kunt ademhalen? Dat is deze zenuw die aan het werk is.
Hij houdt voortdurend contact tussen hersenen en lichaam. Hij stuurt je ademhaling, hartslag en spijsvertering, en helpt je lichaam om na (in)spanning weer tot rust te komen.
Drie treden op een ladder
Om te herkennen waar jij op dit moment staat helpt het om je zenuwstelsel voor te stellen als een ladder.
Bovenaan Je bent rustig en ontspannen, kunt helder nadenken en voelt ruimte voor contact met anderen. Hartslag en ademhaling zijn rustig, je spijsvertering doet gewoon zijn werk. Je spieren, vooral je kaak, je schouders en nek zijn ontspannen. Je immuunsysteem kan zich richten op herstel in plaats van overleven en je slaapt dieper.
In het midden Voelt je lichaam spanning of gevaar. Er komt energie vrij om te vechten of te vluchten. Je hart klopt sneller, je spieren spannen aan, je voelt je misschien boos, bang, gejaagd of onrustig. Je ademhaling wordt sneller en oppervlakkiger, je pupillen verwijden zich en je zintuigen staan op scherp. Je spijsvertering krijgt tijdelijk minder aandacht. Je lichaam wil eerst je veiligheid regelen.
Onderaan Voelt je lichaam zich machteloos. Vechten of vluchten lijkt geen optie meer. Je kunt bevriezen, dichtklappen, weinig voelen, of plotseling overweldigend moe worden. Je hartslag en ademhaling vertragen, je spieren voelen slap of zwaar aan en je kunt mentaal wazig of afwezig zijn. Je lichaam schakelt zichzelf als het ware op de spaarstand.
De ladder is dus niet de nervus vagus zelf maar een simpel beeld om te herkennen in welke toestand jouw zenuwstelsel zich bevindt.
Wat je nodig hebt, hangt af van waar je staat
Ben je bevroren?
Dan helpt vaak een kleine en rustige beweging.
Gebruik eventueel Release, deze olie helpt om vastgehouden spanning los te laten.
Ben je gespannen?
Dan heb je misschien frisse lucht, wat afstand of een rustige ademhaling nodig.
R.C. kan je hierbij extra ondersteunen, deze olie geeft je ademruimte. Lucht in je hoofd of in je lijf.
Voel je je weer veilig?
Dan is er ruimte voor rust, verbinding en herstel.
Gebruik eventueel Orange of Joy, deze olie ondersteunt een blij en ontspannen gevoel.
Het doel is niet om altijd bovenaan de ladder te blijven staan.
Elke reactie heeft een functie. Het gaat erom dat je de signalen van je lichaam steeds eerder leert herkennen zodat je niet pas onderaan de ladder merkt dat je al een hele tijd op scherp stond.
Je lichaam werkt niet tegen je.
Het probeert je te beschermen. Door de signalen eerder te herkennen, kun je stap voor stap terugkeren naar veiligheid en verbinding.
Waarom dit body-mind is
Dit is geen zweverig verhaal. Dit is gewoon in hoe je lichaam werkt. Onderzoekers als John Sarno en Hans Selye lieten al zien dat aanhoudende spanning zich in je lijf vastzet en dat je lichaam pas echt kan herstellen als het zich veilig genoeg voelt om dat los te laten.
Je zenuwstelsel is de brug tussen wat je denkt en voelt en wat je lichamelijk ervaart.
Daarom werkt praten alleen vaak niet omdat je niet in verbinding staat met je body en mind.
Ben jij klaar om verder te kijken dan alleen symptomen bestrijden?
Precies dit leren herkennen waar jij op de ladder staat en je lichaam weer leren vertrouwen is waar we in coaching mee aan de slag gaan.
Benieuwd hoe dat er in jouw situatie uit kan zien?